เวย์โปรตีน (Whey Protein) จากของไร้ค่า สู่โปรตีนล้ำค่า

เล่าเรื่อง เวย์โปรตีน (Whey Protein)

สวัสดีค่ะสาวๆ วันนี้เป็นบทความที่ Jaslyn จัดมาสำหรับสาวๆที่ชอบออกกำลังกายแนวสร้างกล้ามเนื้อนะคะ
Jaslyn เชื่อว่า สาวๆที่รักการออกกำลังแนวนี้ น่าจะคุ้นเคยเกี่ยวกับ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ที่มีชื่อว่า Whey Protein กันเป็นอย่างดี
เนื่องจากก่อนหน้านี้แอดมินมีโอกาสได้ไปฟังบรรยายเกี่ยวกับ เวย์โปรตีน (Whey Protein) มา ก็เลยอยากจะนำข้อมูลบางส่วนมาแบ่งปันกันค่ะ เพื่อเป็นประโยชน์กับเพื่อนๆในการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้

Whey Protein ได้มาอย่างไร?

Whey Protein คือ ส่วนประกอบหนึ่งที่แยกได้มาจากนม, นมขาดมันเนย หรือ การทำชีส

จุดเริ่มต้นมาจาก น้ำนมดิบ (Raw Milk) ซึ่งจะเป็นสารคอลลอยด์ เมื่อนำมาปั่นด้วย Homogenizer ก็จะได้นมที่มีขนาดโมเลกุลเล็กลง เรียกว่า Whole Milk ซึ่งจะเป็นนมที่มีทุกอย่างอยู่ครบ เรียกว่า นมไขมันเต็มส่วน แต่หากเราต้องการเอาไขมันออก เราก็จะนำไปปั่นเหวี่ยง (Separation) เพื่อแยกไขมันออก ส่วนไขมันจะลอยขึ้นมา เป็นชั้นครีม (Cream layer) ส่วนที่อยู่ด้านล่างจะเรียกว่า Skim milk คือ นมพร่องมันเนย

Whey Protein จะได้จากการนำนมมาทำให้ตกตะกอน ด้วยวิธีต่างๆ เช่น การใช้เอนไซม์, การปรับ pH ให้เป็นกรดมากขึ้นในระดับหนึ่ง (ประมาณ pH 4.7) นมก็จะเกิดการตกตะกอนออกมาเป็นก้อนขาวๆ ซึ่งก้อนขาวๆนี้จะเอาไปหมักบ่มทำเป็นชีส ส่วนน้ำใสๆที่เหลือหลังจากตักก้อนขาวๆออกแล้ว เรียกส่วนนี้ว่า Whey ในอดีตโรงงานทำชีสก็คิดว่าส่วนนี้ไม่มีประโยชน์ ก็ทิ้งๆไปเป็นของเสีย แต่ในยุคหลังๆนักวิทยาศาสตร์นำเอาส่วนน้ำใสๆมาศึกษาแล้วพบว่ามีโปรตีนที่มีประโยชน์อยู่หลายตัว เช่น อัลฟ่าแลคตาบูมิน (α-lactabumin), แลคโตเฟอริน (Lactoferrin), เบต้าแลคโตโกลบูลิน (β-lactoglobulin) เป็นต้น

หลังจากที่ได้ Whey มาแล้วก็ต้องมีกระบวนการต่อไปเพื่อให้ได้ผง Whey Protein ที่มี % ความเข้มข้นของโปรตีนต่อน้ำหนักที่สูงขึ้น และนำสิ่งอื่นๆออกไป เช่นพวก น้ำตาลแลคโตสในนม, แร่ธาตุ, เกลือ โดยจะใช้กระบวนการต่างๆ เช่น Ultrafiltration คือ การกรองเอาสิ่งที่เราไม่ต้องการออก (ยังมีวิธีอื่นอีก) แล้วก็นำไปทำให้แห้งด้วยการระเหย (Evaporation), และ/ต่อด้วย Fliudised-bed dryer หรือ Spray Dry ก็แล้วแต่กรรมวิธี แต่เรียกรวมๆว่า ทำให้แห้งเป็นผงละกันค่ะ

Whey Protein จะแบ่งออกเป็น 3 ชนิดหลัก คือ

  1. Whey Protein Concentrate (WPC)
  2. Whey Protein Isolate (WPI)
  3. Whey Protein Hydrolysate

เริ่มเล่ากันไปทีละชนิด

1.Whey Protein Concentrate (WPC)

U.S. FDA กำหนดว่า WPC “หลังจากคัดอย่างอื่นที่ไม่ใช่โปรตีนออกแล้ว ผลิตภัณฑ์สุดท้าย คือ ผงเวย์โปรตีน จะต้องมีโปรตีนอยู่ไม่น้อยกว่า 25%”
ปัจจุบันเราพบว่า ความเข้มข้นของ Whey Protein ในท้องตลาดจะอยู่ที่ประมาณ 35-85%
ซึ่ง WPC จะมีการนำไปใช้มาก โดย WPC 35%, WPC 50%, WPC 53-60% มีการนำไปผสมในขนม,ชีส,โยเกิร์ต เพื่อเพิ่มคุณค่าทางอาหาร, WPC 80% มีการนำไปใช้เป็น อาหารเสริมรับประทานแทนการกินไข่ขาว

2.Whey Protein Isolate (WPI)

จะมีความเข้มข้นของโปรตีน ประมาณ 90% นิยมนำมาใช้เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ในนักกีฬา ผู้ที่ต้องการเสริมสร้างกล้ามเนื้อ WPI จะมีการแยกไขมันและน้ำตาลแลคโตสออก

3.Whey Protein Hydrolysate (WPH)

Whey Protein ชนิดนี้จะเติมเอนไซม์ลงไป ทำให้เกิดการ Hydrolysis ส่งผลให้สายโปรตีนสั้นลง ซึ่งจะส่งผลให้ผลิตภัณฑ์มีความคงตัวมากขึ้น และเหมาะกับคนที่แพ้สารในนมวัว เพราะการเติมเอนไซม์ลงไปจะทำให้โปรตีนบางตัวที่ส่งผลให้เกิดการแพ้ เช่น β-lactoglobulin ถูกเปลี่ยนแปลงทำลายไป (ตัวนี้ในคนไม่มี มีแต่ในวัว ดังนั้นบางคนที่แพ้นมวัวก็แพ้ตัวนี้) แต่ก็ขึ้นอยู่กับว่าแพ้ในระดับไหน หากแพ้มาก แพ้รุนแรง เช่น แพ้แบบหลอดลมบวม หายใจไม่ออก ก็ไม่ควรรับประทาน แต่ใน Whey Protein ประเภทนี้ % ความเข้มข้นของโปรตีนจะไม่แน่นอน

ประโยชน์ของ Whey Protein

  1. ใน Whey Protein จะมี β-lactoglobulin อยู่ 50-55% ซึ่งจะเป็นแหล่งที่สำคัญของกรดอะมิโนจำเป็น และยังมี α-lactalbumin อยู่ 20-25% ซึ่งเมื่อถูกย่อยเป็นกรดอะมิโนแล้ว จะได้ Branch chain amino acid สูง ขอย่อว่า BCAA ละกันค่ะ ซึ่ง BCAA จะมีข้อดีในการกระตุ้นการสร้างเนื้อเยื่อโปรตีน และลดการเกิดโปรตีนสลายตัวขณะออกกำลังกาย นอกจากนี้ยังพบว่ามีปริมาณของกรดอะมิโน Tryptophan อยู่สูง ซึ่งกรดอะมิโนตัวนี้สามารถนำไปสร้าง Serotonin ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่มีผลเกี่ยวกับความสุข, อารมณ์,ความเครียด และการหลับ
  2. Immunoglobulin ใน Whey Protein สามารถช่วยกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันได้ แต่ในผลในการนำไปใช้เกี่ยวกับเรื่องนี้ในทางคลินิกจะไม่ค่อยมีประสิทธิภาพ
  3. Lactoferrin พบประมาณ 1-2% ใน Whey Protein พบว่าสามารถช่วยให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้มากขึ้น,มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ,ต้านการอักเสบ, และ ช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่ดีในร่างกาย
  4. พบ Bioactive Peptide ซึ่งส่งผลดีต่อร่างกาย เช่น ระบบทางเดินอาหาร
  5. มี Glycomacropeptide 10-15% ซึ่งเจ้าตัวนี้จะไปกระตุ้นให้ CCK หลั่งออกมามากขึ้น จึงทำให้เรารู้สึกอิ่ม หิวช้าลง (ตอนนี้เริ่มเห็นในท้องตลาดนำไปใช้เป็นผลิตภัณฑ์อาหารเสริมควบคุมน้ำหนัก น่าจะมาจากเหตุผลข้อนี้ แต่อย่างไรก็ตาม การลดน้ำหนักต้องออกกำลังและควบคุมน้ำหนักเท่านั้นค่ะ อยากหุ่นดีไม่มีทางลัดนะคะ หากกินตัวไหนแล้วน้ำหนักลงๆๆ แบบไม่ได้ทำอะไรเลย คือ ผิดปกติแล้วค่ะ ให้คิดไว้ว่าอาจจะมีสารอันตรายเจือปน)
  6. Whey Protein ดูดซึมได้เร็ว นำไปใช้ได้เร็ว
  7. สามารถกระตุ้นการสร้าง Glutathione(GSH) เนื่องจากมี Cysteine และ Glutamic acid สูง
  8. มีกรดอะมิโน ลิวซีน อยู่สูง ซึ่งกรดอะมิโนตัวนี้เป็นตัวสำคัญในการสร้างกล้ามเนื้อค่ะ

ข้อควรระวังในการใช้ Whey Protein

  • ระวังในคนที่แพ้นมวัว
  • ระวังในคนที่มีปัญหาในการย่อยแลคโตส ถ้าจะใช้ให้เลือกแบบที่เขียนว่า Lactose-Free
  • ระวังในคนที่ใช้ยาบางชนิด เช่น Levodopa, Albendazole, Alendronate, Quinolone, Tetracycline
  • ไม่พบการเกิดอาการข้างเคียงที่รุนแรง จากการใช้ whey protein อาการข้างเคียงที่พบ เช่น ท้องอืด ไม่สบายท้อง

วันนี้เล่าเรื่อง Whey Protein ซะยาวเลยค่ะ ไว้พบกับบทความจาก Jaslyn ใหม่ ในโอกาสหน้านะคะ

whey-protein

เพิ่มเพื่อน
Share this: