เป็นความเชื่อผิดๆ ของการใช้ยา ซึ่งเภสัชกรร้านยามักเจอบ่อยๆ คือ ลูกค้าเปียกฝนมา โดนฝนมา และมาซื้อยาพาราเซตามอล หรือ ยาสูตรผสม ระหว่างยาแก้แพ้กับยาแก้ไข้ ที่รู้จักกันดี เช่น ดีคอลเจน, ทิฟฟี่ เพื่อป้องกันหวัด

ไม่รู้ว่าใครเป็นคนริเริ่มความเชื่อแบบนี้ แต่ฮิตกันมากจริงๆ ในช่วงหน้าฝน หรืออากาศเริ่มเปลี่ยนแปลง ซึ่งความจริงแล้ว ความเชื่อแบบนี้นั้น ผิด ค่ะ

ยาในกลุ่มพาราเซตามอล มีฤทธิ์บรรเทาอาการปวด ลดไข้ ไม่มีกลไกของยาเกี่ยวข้องกับการป้องกันหวัดเลยสักนิด และถึงในอนาคตท่านจะเป็นหวัดขึ้นมาจริงๆ การกินยาพาราเซตามอล หรือยาอีกกลุ่มที่นิยมมาซื้อกัน คือยาแก้แพ้ ก็ไม่มีผลใดๆในการป้องกันหวัดอยู่ดีค่ะ เพราะหวัดเกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งยาเหล่านี้ไม่สามารถฆ่าเชื้อไวรัสได้ค่ะ

หากท่านเป็นหวัด มีน้ำมูกใสๆไหลตลอดๆ ค่อยรับประทานยาแก้แพ้ เพื่อบรรเทาอาการค่ะ และหากท่านมีไข้ ก็ค่อยรับประทานยาในกลุ่มพาราเซตามอลเพื่อบรรเทาอาการเช่นกัน

ไม่มีความจำเป็นใดๆต้องกินยากันไว้ก่อน เพราะไม่ช่วยอะไรเลย

แถมยังเพิ่มโอกาสในการเกิดอาการข้างเคียงจากยา, และเป็นการได้รับยาโดยไม่จำเป็น

พาราเซตามอล 500 มิลลิกรัม ไม่ควรกินเกินวันละ 8 เม็ด และ ไม่ควรกินติดต่อกันเกิน 5 วันค่ะ เพราะอาจจะเกิดผลข้างเคียงต่อตับได้ ยิ่งใครเป็นโรคตับอยู่แล้ว หรือกินเหล้าเป็นประจำความเสี่ยงยิ่งเพิ่มขึ้น

ยาในกลุ่มแก้แพ้ (Anti-histamine) เมื่อกินเข้าไปแล้วจะทำให้รู้สึกง่วงได้ ดังนั้นเมื่อกินต้องระมัดระวังค่ะ ควรหลีกเลี่ยงการทำงานในที่สูง, หลีกเลี่ยงการทำงานร่วมกับเครื่องจักร และหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะ เพราะอาจเกิดอันตรายได้

บางคนมีแอดวานซ์กว่านี้ ซื้อยากลุ่มฆ่าเชื้อแบคทีเรีย เช่น Amoxicillin, Azithromycin เพื่อป้องกันหวัด

อันนี้ก็ผิดอย่างแรง แถมส่งเสริมทำให้เกิดเชื้อดื้อยาด้วย ถามว่าเชื้อดื้อยาน่ากลัวยังไง สถานการณ์ของเชื้อดื้อยาเป็นยังไง ขอตอบว่าอยู่ในขั้นรุนแรง ยาฆ่าเชื้อที่ว่าออกฤทธิ์กว้างๆ ที่ว่าเจ๋งๆบนโลกนี้ แทบจะเอาเชื้อไม่อยู่แล้ว ลองคิดดูว่าถ้าไม่มียาตัวไหนสามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียก่อโรคได้อีกจะเกิดอะไรขึ้น น่ากลัวมั๊ยคะ? ดังนั้นใช้เท่าที่จำเป็นค่ะ ต้องมีสัญญาณการติดเชื้อแบคทีเรียก่อน เช่น คอมีจุดหนอง, มีไข้สูงเกิน 38 องศาเซลเซียส ร่วมกับเจ็บคอมาก เป็นต้น และส่วนใหญ่หากมีการติดเชื้อแบคทีเรียมักจะไม่มีอาการไอ และน้ำมูกไหล ถ้าแค่ เจ็บคอนิดๆหน่อย น้ำมูกใสๆไหล แบบนี้ไม่ต้องกินค่ะ

Amoxicillin และ Azithromycin เป็นยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ฆ่าแต่แบคทีเรีย ฆ่าไวรัสไม่ได้ แต่หวัดเกิดจากเชื้อไวรัส ดังนั้นกินไปก็ไม่ช่วยอะไรสักนิด ไม่ต้องกินค่ะ

ที่เล่าถึงยา 2 ตัวนี้ เพราะเคยมีครั้งหนึ่งลูกค้ามาซื้อยา แล้วจากการซักประวัติน่าจะเป็นหวัดธรรมดา ลูกค้าถามว่า

“ระหว่างยาแก้แพ้ที่พี่จ่าย กับ Azithromycin อันไหนลดน้ำมูกได้ดีกว่ากัน” ก็อธิบายไปยาวๆเกี่ยวกับยา 2 ตัวนี้ Azithromycin ลดน้ำมูกไม่ได้ เป็นยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย

เมื่อเป็นหวัดหวัด รู้สึกคล้ายจะเป็นหวัดจะทำอย่างไร

เมื่อเราเป็นหวัด หรือรู้สึกเหมือนจะเป็นหวัด สิ่งที่ดีที่สุด และควรทำ คือ การพักผ่อนให้เพียงพอ ไม่นอนดึก ดื่มน้ำอุ่น รักษาร่างกายให้อบอุ่น รับประทานผักผลไม้ และอาหารที่มีประโยชน์ ง่ายๆเพียงเท่านี้อาการหวัดของเราก็จะหายอย่างรวดเร็วค่ะ

สิ่งที่จะป้องกันหวัดได้ คือ การรักษาร่างกายให้แข็งแรง เสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง ด้วยการปฎิบัติตัวตามที่บอกไปข้างต้น ร่วมกับการออกกำลังกายสม่ำเสมอ นี่แหละค่ะ คือ ยาป้องกันหวัดตัวจริง

ขอฝากข้อคิดไว้นะคะ “ยาไม่ใช่ขนม กินเท่าที่จำเป็น ไม่ต้องกินกันไว้ก่อน”

อ้างอิง

แนวทางการใช้ยาปฏิชีวนะในการรักษาโรคติดเชื้อเฉียบพลันของระบบทางเดินหายใจส่วนบนและอวัยวะใกล้เคียง

เช้านี้ Jaslyn ขอเปลี่ยนบรรยากาศมาตอบคำถามหลังไมค์บ้างนะคะ

มีเพื่อนใน Jaslyn ถามว่า “ทำไมเวลาเครียดๆ ช่วงใกล้สอบถึงชอบเป็นสิว?”

ตอบ : เมื่อเรารู้สึกเครียดๆ ช่วงใกล้สอบ สภาพจิตใจอยู่ในสภาวะกดดัน ร่างกายของเราก็จะเกิดการหลั่งฮอร์โมนแอนโดรเจนออกมา ซึ่งฮอร์โมนตัวนี้จะไปกระตุ้นให้ต่อมไขมันผลิตน้ำมันออกมามากขึ้น เพราะเข้าใจว่าเรากำลังอยู่ในสภาวะฉุกเฉิน ต้องกำลังต่อสู้อยู่กับอะไรบางอย่างแน่ๆ กลไกพวกนี้เป็นสิ่งที่มาพร้อมกับพันธุกรรมของมนุษย์ และวิวัฒนาการของมนุษย์ค่ะ ร่างกายเราไม่รู้หรอกว่าตอนนี้เรามาถึงยุค 2016 แล้ว ไม่ต้องต่อสู่กับสัตว์ป่า หมี เสือ สิงโต ที่ดุร้ายแล้ว ไม่ได้อยู่ในภาวะอดอยาก ไม่ต้องมีไขมันออกมามากๆเพื่อทำให้ขนหนาขึ้น และปกป้องผิวหรอก แต่ที่เครียดเพราะสอบตะหาก ร่างกายเรายังคงคิดหมือนเดิมค่ะ ไม่ใช่แค่ที่ผิวหน้านะคะ ที่หนังศรีษะก็เช่นกัน เมื่อเราเครียดต่อมไขมันบริเวณหนังศรีษะก็จะผลิตไขมันออกมาเพิ่มขึ้น และทำให้รู้สึกคันหนังศรีษะ และเกิดรังแคได้

ดังนั้นเมื่อเราเครียด หน้าเราจะมันขึ้นจากไขมันที่ต่อมไขมันสร้างออกมามากขึ้น เมื่อไขมันถูกสร้างออกมามากและผิวหนังชั้นกำพร้ามีการหนาตัวขึ้น ก็จะทำให้เกิดสิวอุดตัน และเมื่อมีแบคทีเรีย P.acne เข้ามาย่อยสลายไขมันดังกล่าว ก็จะเกิด Free fatty acid ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการอักเสบมากขึ้น สิวอุดตันก็จะพัฒนากลายเป็นสิวอักเสบในที่สุดค่ะ
นอกจากนี้ยังพบว่า การพักผ่อนไม่เพียงพอ และความเครียดยังส่งผลให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ออกมามากขึ้นเพื่อต่อสู้กับความเครียดด้วย ซึ่งฮอร์โมนตัวนี้จะทำให้ร่างกายเกิดการสะสมไกลโคเจนไว้เป็นพลังงานสำรอง และเกิดการสะสมไขมันมากขึ้น เพื่อใช้ในการต่อสู้ค่ะ

อ่านหนังสืออย่างไร จะไม่เครียดสไตล์เภสัช Jaslyn?

1. อ่านหนังสือสะสม ทบทวนความรู้อยู่เรื่อยๆ เป็นเทคนิคที่ดีนะคะ การอ่านในครั้งแรก หลังจากอ่านไปไม่นานเราจะลืมสิ่งที่อ่านแทบทั้งหมด เพราะสิ่งที่เราอ่านไปจะยังเป็น ความจำระยะสั้นซะส่วนใหญ่ แต่เมื่ออ่านรอบที่ 2,3,4 เราจะจำได้มากขึ้น และใช้เวลาอ่านน้อยลงเรื่อยๆ เพราะยิ่งเราอ่านบ่อย เนื้อหาก็จะอยู่ในความจำระยาวปริมาณมากขึ้นเรื่อยๆค่ะ และอยู่นานขึ้นด้วย
2. พยามวิเคราะห์หาความสัมพันธ์เชื่อมโยง จะช่วยให้เราเข้าใจมากขึ้น และจดจำได้ดีขึ้น บางเรื่องถ้าเรามองให้เป็นภาพเรื่องราว ไทม์ไลน์ได้ ก็จะยิ่งง่าย
3. ทำโน๊ตย่อใจความสำคัญ ไว้อ่านจับประเด็น
4. ติวหนังสือกับเพื่อนๆ จะเกิดการแลกเปลี่ยนเทคนิคดีๆ เกิดการถกเถียง จะช่วยให้เราจดจำได้มากขึ้น เพื่อนบางคนก็เก็งข้อสอบแม่นอีกตะหาก ก็โชคดีไป ><
5. พักจากการอ่านหนังสือไปทำอย่างอื่นบ้าง เช่น เดินเล่น ฟังเพลง ดูซีรีย์ แล้วค่อยกลับมาอ่านใหม่ เมื่อสมองปลอดโปร่งจะจำได้ดีขึ้น
6. นอนให้พอก่อนไปสอบ อย่าอดนอน โต้รุ่ง เชื่อว่าหลายๆคนทำ อันนี้ประสบการณ์ส่วนตัวเคยทำและมั่นใจว่ารอดไปสอบได้ จนมีครั้งนึงไปสอบพอถึงท้ายๆข้อสอบเป็นคำนวณ อยู่ๆก็มึนตาลายคิดไม่ออกไปซะเฉยๆ แทนที่จะทำได้ดีกลับนั่งมึนเป็นครึ่งชั่วโมง สรุปทำข้อสอบข้อนั้นไม่ได้ซะงั้น T_T คะแนนเน่าเลย
7. เวลาเข้าเรียนแลคเซอร์ควรเข้า ถึงจะไปนั่งหลับก็เข้าไปเหอะ หลายคนอาจจะบอกว่า นอนที่ห้องดีกว่านะหลับเต็มที่ เข้าไปฟังแบบหลับๆไม่รู้เรื่องหรอก แต่จะบอกว่าเคยเปรียบเทียบระหว่าง ไม่เข้าเรียนเลย แล้วไปอ่านชีท จะรู้สึกเข้าใจยากมาก แถมอ่านนานด้วย แต่ถ้าเข้า แต่หลับๆตื่นๆ เวลาอ่านชีทก่อนสอบจะเข้าใจกว่า เหมือนผ่านหู ประติดประต่อได้ดีกว่าค่ะ (ปล. ไปนั่งฟังเทปอัดย้อนหลังก็เสียเวลามาก)